Mười bảy ngàn bản ghi

Chương 2: Mười bảy ngàn bản ghi

Sáng hôm sau, Thoang dậy sớm hơn mạ. Cô ngồi trên gác, mở cái máy tính gập, nhập mã giấy phép in trên tờ giấy dán sau lưng radio. Mã gồm mười sáu ký tự, cô chép lại từ tối qua lúc mạ đi rửa chén.

Kho đăng ký bản giọng quốc gia trả kết quả trong hai giây.

Mã không còn hiệu lực. Hãng cấp phép: Tiếng Xưa, thành phố Vân Thủy. Tình trạng hãng: giải thể ngày mười hai tháng Mười một năm hai ngàn năm mươi bảy. Toàn bộ bản giọng do hãng quản lý đã được tắt từ xa cùng ngày.

Thoang đọc lại ba lần. Năm hai ngàn năm mươi bảy. Ba mất tháng Sáu năm năm mươi sáu. Bản giọng của ba chạy được chưa tới một năm rưỡi thì đã bị tắt. Từ đó tới nay đã gần bốn năm.

Vậy cái giọng tối qua là gì?

Cô nhớ lại những lần gọi điện về. Năm năm mươi bảy, năm năm mươi tám, năm nào mạ cũng nói "ba con khỏe, tối mô cũng nói chuyện". Cô gửi tiền về mỗi năm, ba triệu tiền phí duy trì giấy phép, mạ nhận, mạ nói đã đóng. Không lần nào mạ nói hãng phá sản. Cô cũng không lần nào kiểm tra. Cô kiểm định bản giọng của cả ngàn người lạ mà không kiểm định cái của nhà mình, vì cô sợ. Sợ phải nghe giọng ba qua tai nghe trong phòng cách âm, sợ phải chấm điểm ba.

Có một khả năng. Sau khi hãng Tiếng Xưa phá sản, có những nhóm thợ chui đi lùng các gia đình có bản giọng vừa bị tắt, đề nghị "cứu" lại bằng cách cài bản lậu. Bản lậu thường chép trộm kho ghi âm từ máy chủ của hãng cũ, chạy trên một con chip không đăng ký. Gần như cái nào cũng bị gỡ luật quên mỗi đêm, vì nhớ dai thì người ta nghe nhiều, mà nghe nhiều thì họ thu được nhiều dữ liệu, nhiều tiền. Có nhóm còn cho bản giọng gợi ý người góa mua thuốc bổ, mua bảo hiểm. Cô đã đọc hồ sơ những bà cụ bị dỗ bán nhà.

Cô xuống bếp. Mạ đang nhóm bếp nấu nước, cái bếp củi mạ giữ lại dù nhà có bếp điện.

– Mạ ơi, ai lắp cái radio cho mạ?

– Thằng bên hãng chớ ai.

– Năm năm mươi sáu thì là người bên hãng. Rồi sau đó có ai tới sửa không mạ?

Mạ thổi lửa.

– Có ai mô.

– Hãng Tiếng Xưa phá sản từ năm năm mươi bảy rồi mạ. Con mới tra. Bản giọng của ba đã bị tắt từ hồi đó.

Mạ ngồi im, cái ống thổi lửa trên tay. Lửa reo lên một chặp rồi lụi xuống.

– Rứa răng tối qua ba con còn nói chuyện?

– Con đang hỏi mạ đó.

Mạ đứng dậy, phủi tay vào vạt áo.

– Mạ không biết máy móc chi hết. Con muốn coi thì coi.

Thoang đợi mạ ra chợ rồi mới đem bộ đồ nghề xuống phòng khách. Cô thắp ba nén nhang, vái ba: "Con xin phép ba." Rồi cô nhấc cái hộp gỗ khỏi bàn thờ. Nó nhẹ hơn cô tưởng. Mặt sau có bốn con vít đã gỉ. Cô vặn từng con. Con thứ tư kẹt, phải nhỏ dầu.

Bên trong không có con chip nào.

Không có bo mạch của hãng, không có bộ nhớ, không có ăng ten. Những linh kiện cũ của cái radio đời trước năm hai ngàn đã bị tháo sạch. Chỉ còn một cái loa tròn bằng lòng bàn tay, một bóng đèn xanh nhỏ và một cái công tắc. Từ loa và công tắc, hai sợi dây điện đôi bọc nhựa đỏ chạy ra một lỗ khoan ở đáy hộp.

Thoang cầm cái hộp, nhìn xuống chỗ nó vừa đặt. Bàn thờ kê sát tường. Ở góc tường, ngay sau chân bàn thờ, có một lỗ khoan nhỏ bằng ngón tay út, được trét vôi xung quanh cho khéo. Hai sợi dây đỏ chui vào đó.

Bên kia bức tường là nhà ôn Tạo.

Cô ngồi bệt xuống nền gạch bông. Ôn Hồ Văn Tạo, hàng xóm sát vách bốn mươi năm. Ôn hát hò trên thuyền rồng cùng ba từ hồi hai người còn trai trẻ, ba lái, ôn hát, sau ba cũng hát theo. Hồi Thoang nhỏ, tối nào hai ông cũng ngồi ở hiên, một ấm trà, một gói thuốc rê, ôn hát câu trước, ba hát câu sau. Ôn góa vợ sớm, không con. Đám tang ba, ôn đứng cuối hàng người, không khóc, chỉ hút thuốc. Thoang nhớ vậy vì cô thấy ôn hút hết nửa gói trong một buổi sáng.

Hai tiếng ho trước mỗi câu hát.

Cô đã nghĩ đó là chi tiết hãng giữ lại cho thật. Có những hãng giữ cả tiếng thở, tiếng ho, để người nhà thấy quen. Nhưng giờ cô cố nhớ thật kỹ. Ba có ho trước khi hát không? Ba không hút thuốc. Cái gói thuốc rê trên hiên ngày xưa là của ôn Tạo.

Cô mở lại bản ghi tối qua trên cái máy đo. Độ trễ giữa câu hỏi và câu trả lời không đều chút nào. Có câu ba đáp khi mạ chưa dứt lời, có câu im gần bốn giây. Máy lục kho ghi âm thì chậm đều như nhau. Người thật thì không.

Thoang đặt cái hộp gỗ về chỗ cũ, vặn lại bốn con vít. Tay cô run tới mức con vít thứ tư rơi hai lần.

Cô có thể gọi cho văn phòng ở Cảng Thành. Cô có thể gọi cho cảnh sát khu vực. Một người đàn ông tám mươi tuổi giả giọng một người đã chết, nói chuyện với vợ góa của người đó mỗi tối, suốt gần bốn năm, qua một sợi dây đi lén xuyên tường. Trong hồ sơ nghề của cô, những vụ như vậy có tên. Có vụ người hàng xóm giả bản giọng để dụ bà góa ký giấy bán đất. Có vụ đứa cháu giả giọng ông nội để xin tiền.

Ôn Tạo có cần gì ở mạ không? Mảnh đất này? Cái nhà ba để lại? Mạ có ký giấy gì không?

Buổi chiều, mạ đi chợ về, Thoang kiếm cớ lục tủ giấy tờ. Sổ đỏ vẫn còn, tên mạ. Sổ tiết kiệm của mạ, cô mở ra xem, và ngồi lặng đi. Bốn năm tiền cô gửi về, mười hai triệu tiền phí duy trì giấy phép cho một bản giọng không còn tồn tại, mạ không tiêu đồng nào. Cuốn sổ ghi từng lần gửi vào, đủ bốn lần, kèm tiền lãi.

Vậy mạ biết.

Gần sáu giờ chiều, cô xuống bến. Chú Hạnh đang tát nước trong lòng con đò sơn xanh, con đò từng là của ba. Chú thấy cô thì ngừng tay, chùi tay vô quần.

– Thoang. Về hồi mô rứa?

– Dạ, con về bữa kia. Chú cho con hỏi, dạo ni ôn Tạo khỏe không chú?

Chú Hạnh nhìn về phía nhà ôn, ngay sát nhà mạ.

– Khỏe chi mà khỏe. Ho dữ lắm. Năm ngoái đi chụp phổi trên bệnh viện lớn của kinh thành, bác sĩ biểu bỏ thuốc mà ổng có chịu bỏ mô. – Chú hất hàm xuống mấy bậc đá. – Mà lạ lắm nghe. Chiều mô cũng rứa, gần bảy giờ ổng chống gậy ra đây, đứng ngó mấy bậc đá một hồi, đếm đếm chi đó, rồi đi vô. Mưa cũng ra. Có bữa bão, nước ngập tới bậc thứ sáu, ổng cũng xắn quần lội ra. Tui hỏi ôn đếm chi rứa, ổng nói ôn coi nước lên tới bậc mấy. Cả đời ổng có lái đò mô mà coi nước.

Thoang nhìn xuống những bậc đá rêu xanh, mỗi bậc cao chừng một gang tay. Nước sông đục ngầu đang liếm tới mép bậc thứ ba.

– Dạ. Con cảm ơn chú.

– Cảm ơn chi. – Chú Hạnh cúi xuống tát nước tiếp. – Mạ con có ôn bên nớ cũng đỡ. Hồi ông Lãm mới đi, bà ngồi trên bậc ni cả ngày, ổng ra ngồi với bà, không nói chi hết, ngồi tới tối.

Bảy giờ tối hôm đó, Thoang không ngồi trong nhà. Cô đi vòng ra con hẻm sau, nơi cửa bếp nhà ôn Tạo trổ ra bờ sông. Đèn bếp nhà ôn bật. Qua khe cửa liếp, cô thấy một người đàn ông gầy, lưng còng, ngồi trên chiếc ghế đẩu sát bức tường chung, đầu tựa vào tường. Trên đùi ôn là một cái micro cũ có dây đỏ chạy vào tường. Bên cạnh là một cái ấm trà và một tờ lịch xé.

Ôn ho hai tiếng. Rồi ôn cầm micro lên.

– Cúc ơi, nước lên tới bậc mấy rồi?

Thoang đứng ngoài cửa liếp, nghe giọng ba thoát ra từ miệng một người khác.

— Hết chương 2 —