Người gõ

Chương 3: Người gõ

Tôi không ngủ được tới sáng. Bốn giờ, khi trời còn tím ngắt, tôi nghe tiếng giường tre bên trong kẽo kẹt, rồi tiếng bà Sáu lục đục nhóm bếp. Bình thường bà dậy lúc năm giờ.

Tôi đi ra, ngồi xuống bên bếp. Bà quạt lửa, không nhìn tôi. Ánh lửa hắt lên mặt bà những vệt đỏ, và lần đầu tiên tôi để ý thấy ống quần đen của bà ướt sũng tới tận đầu gối, mép áo bà ba cũng ướt, dính bết vào hông.

Tôi nhìn ống quần ướt đó rất lâu. Bà biết tôi nhìn. Bà đặt cây quạt nan xuống.

– Thầy thấy rồi hả.

Không phải câu hỏi.

Bà kể tôi nghe trong lúc nồi cơm sôi. Giọng bà đều đều, như kể chuyện nhà ai khác.

Chiếc xuồng sơn xanh đó là của thằng Tám. Hôm nó chết, người ta vớt được cái xuồng trước khi vớt được nó. Bà không cho ai đụng vào. Mùa khô, bà kéo nó lên, úp dưới gầm sàn, chỗ nhốt gà. Mùa nước, bà thả nó xuống, cột một sợi dây nhợ thật dài vào cây cột thứ ba, để nó nổi dưới chỗ ngày xưa thằng Tám hay leo lên.

Sợi dây đó nằm dưới mặt nước, màu nâu như nước, nên đêm qua tôi không thấy. Nước đứng thì xuồng trôi ra theo chiều dài sợi dây, nước bắt đầu ròng thì dòng chảy kéo nó quay lại, đập vào cột. Một cái. Nhưng không phải ba cái.

Ba cái là bà gõ.

Bà ngủ không được. Hai mươi sáu năm nay bà ngủ không được, cứ mùa nước là thức. Nhà bà có một cái cầu thang nhỏ phía sau, đi xuống tới mặt nước, khuất sau bụi chuối, tôi chưa từng để ý vì tôi chưa bao giờ ra phía đó. Đêm nào nước đứng, bà lần xuống bậc thang cuối cùng, ngâm chân dưới nước, lấy cái cán chổi cũ gõ ba cái vào mạn xuồng. Như thằng Tám gõ. Rồi bà nói chuyện với nó.

– Nói gì vậy bà? – tôi hỏi, rồi hối hận ngay.

Bà Sáu mở nắp nồi cơm, hơi nóng bốc lên che mặt bà.

– Thì hỏi nó ăn cơm chưa. Hỏi nó dưới đó lạnh không. Kể chuyện nhà, chuyện xóm. Bữa nay kể có thầy giáo về ở.

Tôi ngồi im. Bếp lửa nổ lách tách.

– Người ta nói con tui bị ma da bắt, phải bắt người khác thế mạng mới được đi. – Bà nói, chậm rãi. – Tui hổng tin. Thằng Tám nó hiền. Nó mà có ở dưới đó thiệt thì nó cũng hổng nỡ bắt ai. Nhưng tui sợ người ta tin. Tui sợ người ta nói thằng Tám nhà tui là ma, rồi con nít trong xóm sợ nó. Nên tui dặn thầy đừng mở cửa sập. Mở ra là thầy thấy tui. Thấy tui rồi, thầy kể ra, người ta lại nói bà Sáu điên.

Tôi muốn nói nhiều thứ. Rằng tôi sẽ không kể với ai. Rằng tôi xin lỗi đã rình. Nhưng tôi chỉ nói được một câu:

– Mai mốt bà gõ thì kêu con xuống ngồi với bà.

Bà Sáu nhìn tôi lần đầu tiên trong buổi sáng đó. Rồi bà gắp cơm ra chén, chén đầu tiên đặt lên bàn thờ, dưới tấm hình thằng con trai cười toe răng khểnh.

Từ đêm đó, mỗi lần nước đứng, tôi ngồi với bà ở bậc thang sau nhà. Bà gõ ba cái. Bà kể chuyện. Tôi ngồi nghe, chân ngâm dưới làn nước mát lạnh của con sông đã nuốt mất đứa con bà. Bà kể thằng Tám hồi bảy tuổi bị ong vò vẽ đốt sưng mắt, hồi mười tuổi trốn học đi câu cá rô bị bà quất roi tre. Bà kể giá lúa năm nay, chuyện nhà ông Ba Đởm mới có cháu nội. Bà kể về tôi, cái thầy giáo Sài Gòn ốm nhom ăn cá linh không biết lừa xương.

Tôi chưa bao giờ kể chuyện đó với ai trong xóm. Thằng Tí có hỏi lại một lần, tôi chỉ nói thầy nghe lộn, tiếng khúc củi trôi.

Nhưng có một chuyện tôi giữ lại cho riêng mình, tới tận bây giờ vẫn không giải thích được.

Đêm cuối cùng trước khi nước rút hẳn, khoảng đầu tháng Mười Một âm lịch, bà Sáu bị cảm, nằm li bì trong buồng. Tôi đắp mền cho bà, rồi ngồi một mình ở gian ngoài chấm bài. Gần nửa đêm, nước đứng. Tôi nghĩ tới chiếc xuồng sơn xanh đang trôi lặng lẽ dưới chân mình, và nghĩ, bữa nay không ai gõ, không ai kể chuyện cho thằng Tám nghe.

Tôi đặt cây bút xuống. Tôi định ra bậc thang sau nhà.

Và tôi nghe ba tiếng gõ.

Cộc. Cộc. Cộc.

Lần này nó không vọng lên từ mạn xuồng. Nó vang lên từ cái cửa sập, ngay dưới tấm chiếu, từ phía bên dưới tấm ván, như có ai dùng đốt ngón tay gõ lên từ dưới nước. Nhẹ, lễ phép, giống như người ta gõ cửa nhà mình sau một chuyến đi xa.

Tôi ngồi đó, nhìn trân trân vào cái chốt gỗ, nghe nước liếm cột nhà, nghe tiếng thở khò khè của bà Sáu trong buồng.

Tôi không mở. Tôi chỉ cúi xuống, áp miệng sát tấm ván, nói thật nhỏ, như bà vẫn nói mỗi đêm:

– Má em bệnh, bữa nay ngủ sớm. Mai má em xuống.

Dưới sàn không còn tiếng gì nữa. Chỉ có nước, đều đặn, chảy về phía biển.

Sáng hôm sau bà Sáu hết sốt. Bà ngồi dậy ăn được nửa chén cháo, rồi hỏi tôi, giọng còn khàn:

– Đêm qua thầy có nghe gì hông?

Tôi lắc đầu. Bà nhìn tôi một lúc lâu, rồi quay mặt vào vách, và tôi thấy vai bà run lên rất khẽ, như người cố nín khóc, hoặc như người đang cười.

— Hết —