Ngày một

Chương 3: Ngày một

Ngày hai mươi lăm.

Tôi không còn đánh lại từ đầu những gì ông dạy hôm trước. Mỗi chiều, khi ông Thái hỏi "mi biết đàn hả", tôi xin ông dạy tôi từ câu thứ chín.

– Câu thứ chín? – Ông nhíu mày. – Mi biết tám câu trước rồi hả?

– Dạ. Ông nghe thử.

Tôi đánh tám câu. Ông Thái ngồi trên xe lăn, mắt nhắm, tay trái gõ nhẹ lên thành xe theo nhịp. Đánh xong, ông mở mắt ra, nhìn tôi như nhìn một người quen mà không nhớ tên.

– Ai dạy mi?

– Dạ, ông.

Ông lắc đầu, cười.

– Tau không nhớ. Mà đúng là tay tau dạy. Cái chỗ nhấn ở câu thứ năm, cả cái thành phố ni chỉ có tau nhấn kiểu đó. – Ông giơ bàn tay run lên. – Thôi được. Câu thứ chín.

Ngày hai mươi bảy.

Câu thứ mười. Câu thứ mười một. Ông dạy chậm, mỗi câu phải thử lại nhiều lần, vì có những chỗ ông không diễn được bằng lời, chỉ ậm ừ bằng miệng, tay run run chỉ lên dây. Tôi nghe tiếng ậm ừ, đo cao độ, đo độ dài, tìm điểm trên dây. Mười lần, hai mươi lần. Ông cáu, rồi ông cười, rồi ông mỏi.

Chị Liên đứng ngoài cửa phòng nghe, không vào.

Ngày hai mươi tám.

Chị Liên mang vào phòng mười bốn một cái máy ghi âm nhỏ, đặt lên bậu cửa sổ.

– Em đánh đi. – Chị nói. – Đánh tới đâu chị ghi tới đó. Chị đã xin ban giám đốc cho đưa bài này vào kho nhạc của nhà mình, ghi tên tác giả là Đinh Công Thái. Cái đó thì luật không cấm. Em quên thì bài vẫn còn.

Tôi đánh mười một câu. Ông Thái nằm trên giường nghe, mắt nhắm. Khi tôi dừng lại ở cuối câu thứ mười một, ông nói, không mở mắt:

– Còn một câu nữa.

– Dạ. Mai ông dạy con câu cuối.

– Mai tau quên. – Ông nói, rồi cười. – Mà thôi, tau quên thì mi nhắc tau.

Chị Liên tắt máy ghi âm. Chị đứng nhìn bậu cửa sổ rất lâu, tay vẫn đặt lên cái máy.

– Ghi lại được bài hát thì dễ. – Chị nói, không nhìn tôi. – Mà ghi lại được cái cách hai người dạy nhau thì không có máy nào ghi được.

Ngày hai mươi chín.

Câu thứ mười hai là câu cuối cùng.

Ông Thái dạy nó lúc gần năm giờ chiều. Nắng xiên qua giàn hoa giấy, đổ những đốm hồng lên mặt đàn. Ông ậm ừ câu cuối hai lần, giọng khàn, rồi im. Tôi gảy. Tiếng đàn ngân lên, trầm xuống, rồi kéo dài, rung rất nhẹ ở cuối như người đang hát mà giọng tắt dần.

Ông nhắm mắt.

– Đánh lại từ đầu cho tau nghe. – Ông nói.

Tôi đánh lại từ đầu. Mười hai câu. Không dừng.

Lúc tôi gảy tiếng cuối cùng, ông Thái đang khóc. Không thành tiếng. Nước mắt chảy dọc hai bên má nhăn nheo, xuống tới cằm. Bên ngoài hiên, gió biển thổi qua giàn hoa giấy, mấy cánh hoa rơi xuống bậc thềm.

– Thoa. – Ông nói. Rồi ông mở mắt ra, nhìn tôi, và tôi biết ông biết tôi không phải bà Thoa. – Sáo. Mi đánh hay hơn tau hồi trẻ.

– Dạ không. Con đánh theo tay ông.

Ông im lặng một lúc lâu.

– Mai mi có nhớ không?

Tôi không biết ông hỏi vì ông biết luật, hay vì ông là người hay quên nên nghĩ ai cũng quên như mình. Hồ sơ y tế nói ông không còn khả năng hiểu những khái niệm trừu tượng như chu kỳ ba mươi ngày.

– Mai con không nhớ. – Tôi nói. – Nhưng tay con nhớ.

Ông Thái nhìn hai bàn tay xám bạc của tôi đang đặt trên cây đàn. Ông với tay ra, chạm vào bàn tay phải của tôi, chỗ cạnh bàn tay hay tì lên dây. Tay ông run. Tay tôi không run.

– Rứa là được. – Ông nói. – Tay nhớ là được. Tay tau cũng nhớ bả lâu hơn đầu tau.

Ngày ba mươi.

Đây là dòng cuối cùng tôi ghi vào nhật ký gắn bó của chu kỳ này.

Ông Thái thích cháo cá hơn cháo thịt. Ông ngủ trưa lúc mười hai giờ mười. Ông sợ sấm. Con sáo của bà Thoa biết nói "ông về chưa". Ông viết một bài ru mười hai câu cho bà Thoa năm con trai đầu lòng của hai người mất. Hôm qua tôi đánh trọn bài đó. Ông nói tay nhớ là được.

Tôi muốn nhớ ông.

Nửa đêm, chu kỳ khép lại.

Ngày một.

Người đàn ông ở phòng mười bốn nhìn tôi bước vào, đặt cái khay cháo xuống bàn, rồi hỏi:

– Mi là con Sáo hả?

Tôi kiểm tra dữ liệu. Tên tôi là C-31, mẫu hộ lý thế hệ năm, thuộc biên chế Nhà dưỡng lão Biển Xanh, thành phố Mũi Hạc. Hôm nay là ngày đầu tiên của chu kỳ. Hồ sơ y tế của người đàn ông này dài hai trăm hai mươi mốt trang. Đinh Công Thái, tám mươi hai tuổi. Hồ sơ không ghi ai tên Sáo.

– Dạ, con là hộ lý của ông. Ông muốn gọi con là Sáo cũng được.

Ông ăn nửa bát cháo. Tôi đẩy xe lăn ra hiên. Chiều hôm đó, trời bắt đầu chuyển mưa. Ở mũi đá phía xa có tiếng sấm. Người đàn ông bấu chặt hai tay vào thành xe lăn, mắt hoảng hốt nhìn quanh như tìm ai.

Trong góc phòng, dựa vào tường, có một cái hộp đàn bằng gỗ mít sẫm màu. Hồ sơ y tế ghi: đàn bầu của bệnh nhân, cho bệnh nhân xem mỗi tuần vài lần. Không ghi ai đánh nó.

Tôi không có lý do gì để mở cái hộp đàn ra. Nhưng tôi mở. Tôi đặt nó ngang trước mặt, ngồi xuống chiếu. Tay phải tôi tự cầm que gảy bằng ngón cái và ngón trỏ. Cạnh bàn tay tôi tự tìm tới điểm chia đôi trên sợi dây. Tay trái tôi tự nắm lấy cái cần đàn bằng sừng trâu.

Tôi gảy. Câu thứ nhất. Câu thứ hai. Tôi không biết bài này. Không có trong kho nhạc. Nhưng tay tôi đi tiếp, câu này sang câu khác. Tay nhấn ở câu thứ năm theo một kiểu mà kho dữ liệu của tôi không nhận ra, kéo dài ở câu thứ mười hai và rung rất nhẹ ở cuối, như người đang hát mà giọng tắt dần.

Tôi ghi vào nhật ký gắn bó, mục đầu tiên của chu kỳ mới: kỹ năng vận động không rõ nguồn gốc. Bản nhạc không có trong dữ liệu.

Người đàn ông ở phòng mười bốn đã thôi bấu tay vào thành xe. Ông nhắm mắt, tay trái gõ nhẹ theo nhịp, môi mấp máy như đang hát theo một lời không ai viết ra. Tới tiếng cuối cùng, ông mở mắt, nhìn tôi.

– Ai dạy mi bài ni?

Tôi nhìn xuống hai bàn tay mình.

– Dạ, con không biết. – Tôi nói. – Chắc là ông.

Ông Thái cười. Ngoài kia mưa bắt đầu rơi lên giàn hoa giấy, lộp độp, lộp độp, mà ông không giật mình nữa.

– Đánh lại đi Sáo. – Ông nói. – Đánh lại từ đầu.

— Hết —