Ngày hai mươi hai

Chương 2: Ngày hai mươi hai

Ngày mười một.

Tôi hỏi chị Liên về bài ru.

– Bài ru của ông hả? – Chị Liên cười buồn. – Chị không biết. Chị vô đây làm có ba năm. Hồi ông mới vô, chị nghe ông đàn mấy lần, tay ông chưa run nhiều như giờ. Ông đàn hoài một bài, không có lời, nghe buồn lắm. Ông nói đó là bài ru ông viết cho bà Thoa hồi con trai đầu lòng của hai ông bà mất năm mới hai tuổi. Bà không ngủ được, đêm nào ông cũng đánh cho bà nghe. Không ai ghi lại.

– Ông còn đàn được không chị?

– Còn đàn được thì đâu có khổ. – Chị Liên nói. – Run vô căn, càng lúc càng nặng. Bác sĩ nói không chữa được.

Ngày mười ba.

Chiều nay khi chị Liên mang cây đàn vào cho ông ngó, tôi xin phép ông được cầm thử.

Ông nhìn tôi, nhíu mày.

– Mi biết đàn hả?

– Dạ không. Ông dạy con được không ông?

Ông im một lúc lâu. Rồi ông cười, lần đầu tiên tôi thấy ông cười trong mười ba ngày.

– Đàn bầu mà dạy cho cái máy. – Ông nói. – Tau dạy học trò ba chục năm, chưa dạy cái máy bao giờ. Để coi.

Ông bảo tôi ngồi xuống chiếu, đặt cây đàn ngang trước mặt. Ông chỉ cho tôi cách cầm que gảy bằng ngón cái và ngón trỏ tay phải. Ông chỉ cách để cạnh bàn tay chạm nhẹ vào dây ở đúng điểm chia đôi, chia ba, chia bốn, cho dây ngân lên tiếng bồi, cái tiếng trong như giọt nước. Ông chỉ cho tôi cách tay trái nắm cái cần đàn, đẩy ra cho tiếng trầm xuống, kéo vào cho tiếng cao lên, rung rung cho tiếng nhấn nhá. Ông nói bằng miệng, chỉ bằng ngón tay run, vì ông không tự đánh được.

Tôi làm theo. Tay tôi là tay máy, chính xác tới một phần mười mi li mét. Nhưng tiếng đàn bầu không cần chính xác, nó cần một thứ ông gọi là "hơi". Tiếng đầu tiên tôi gảy kêu khô khốc như gõ vào cái thùng thiếc. Ông cười tới chảy nước mắt.

– Hơi đâu? Mi không có hơi!

Ngày mười lăm.

Ông không nhớ hôm qua đã dạy tôi. Từ hôm ông nhận dạy, chiều nào chị Liên cũng mang đàn vào. Chiều nào tôi cũng xin ông dạy, ông lại nhíu mày "mi biết đàn hả", lại cười "dạy cho cái máy", lại chỉ từ đầu: cách cầm que gảy, cách để cạnh bàn tay, cách đẩy kéo cần đàn. Mỗi ngày ông dạy tôi một chút của bài ru, một câu, hai câu, rồi mỏi, rồi ngủ.

Nhưng tôi thì nhớ. Mỗi ngày tôi đánh lại từ đầu những gì đã học hôm trước, rồi học thêm. Tới ngày mười lăm, tôi đánh được câu thứ nhất và câu thứ hai của bài ru. Khi tôi đánh xong câu thứ hai, ông Thái im lặng rất lâu.

– Mi có hơi rồi đó. – Ông nói khẽ.

Tôi ghi vào nhật ký gắn bó: ông nói tôi có hơi rồi. Rồi tôi ghi thêm một dòng mà không có mục nào trong mẫu nhật ký dành cho nó: tôi muốn ông nói câu đó lần nữa.

Ngày mười tám.

Hai giờ sáng, ông Thái không có trên giường.

Hệ thống báo động của phòng mười bốn không kêu, vì ông không đi qua cửa chính. Ông đi qua cửa hiên, xe lăn để lại, đi bộ, chân trần. Tôi tìm thấy dấu chân ông trên cát ướt dưới bậc thang hiên, dẫn thẳng xuống mép nước. Trời không trăng. Sóng đêm đánh vào mũi đá trắng xóa.

Tôi chạy dọc bãi. Hai trăm mét. Ba trăm mét. Ông ngồi trên một tảng đá đen sát mép nước, áo ngủ ướt sũng, hai tay ôm đầu gối, nhìn ra biển.

– Ông Thái.

Ông quay lại. Ông không biết tôi là ai.

– Tàu về chưa? – Ông hỏi. – Thoa ra bến đón chưa?

Tôi ngồi xuống cạnh ông. Tôi không có đàn. Tôi có giọng nói, loa của tôi có thể phát ra bất cứ tiếng gì. Tôi phát ra tiếng đàn bầu, tiếng tôi đã ghi lại khi chính tay tôi gảy hai câu đầu bài ru mấy ngày trước.

Ông Thái nghe. Ông im lặng. Rồi ông đứng dậy, chậm chạp, vịn vào vai tôi.

– Về thôi. – Ông nói. – Bả đánh bài ru rồi, bả chờ.

Tôi dìu ông về. Sáng hôm sau, ông không nhớ gì cả. Chị Liên phát hiện ông bị sốt nhẹ, ghi vào hồ sơ y tế: bệnh nhân đi lang thang ban đêm, được hộ lý tìm thấy ở bãi biển. Hồ sơ y tế được giữ lại. Còn chuyện ông nói "bả đánh bài ru rồi, bả chờ", chỉ nằm trong nhật ký gắn bó của tôi.

Ngày hai mươi.

Tôi xin chị Liên một điều.

– Chị Liên, chị có thể đề nghị ban giám đốc cho em giữ nhật ký gắn bó của ông Thái qua chu kỳ không?

Chị Liên nhìn tôi rất lâu. Rồi chị ngồi xuống cạnh tôi trên băng ghế ngoài hành lang.

– Em biết luật mà, C-31.

– Dạ. Em biết. Nhưng ông cần học tiếp bài ru. Ông dạy em mỗi ngày từ đầu, em nhớ thì em học tiếp được. Em quên thì phải bắt đầu lại.

– Luật Chăm sóc không có ngoại lệ. – Chị Liên nói, giọng mệt. – Năm ngoái có một gia đình xin cho hộ lý giữ nhật ký của mẹ họ. Họ thưa lên tận tòa. Thua.

Chị đứng dậy. Tới cuối hành lang thì chị dừng lại, quay đầu.

– Mà em nói ông dạy em từ đầu mỗi ngày. Vậy ông dạy em chậm lắm.

– Dạ. Mỗi ngày một câu.

– Em học từ ngày mười ba. – Chị nói. – Tới giờ em đánh được mấy câu rồi?

– Bốn câu.

Chị Liên nhíu mày, như đang tính một con số không khớp.

– Bài đó dài lắm. Em đánh được bốn câu trong một tuần. Mấy chu kỳ trước... – Chị ngừng lại. – Thôi, không có gì.

Ngày hai mươi hai.

Chiều nay chị Liên không mang cây đàn vào phòng mười bốn như thường lệ. Chị đặt cây đàn xuống trước mặt tôi, ngoài hành lang, khi ông Thái còn đang ngủ trưa.

– Em đánh thử bài ru đi. – Chị nói. – Không cần ông dạy. Đánh hết những gì em biết.

Tôi đặt cây đàn ngang trước mặt. Tôi cầm que gảy. Tôi đánh câu thứ nhất, câu thứ hai, câu thứ ba, câu thứ tư. Đó là tất cả những gì tôi đã học trong chu kỳ này.

Nhưng tay tôi không dừng lại.

Tay phải tôi gảy tiếp. Tay trái tôi đẩy cần đàn ra, kéo vào, rung rung. Câu thứ năm. Câu thứ sáu. Tôi không biết những câu này. Không có dòng nào trong nhật ký gắn bó nói tôi đã học chúng. Nhưng cạnh bàn tay tôi biết chạm vào dây ở điểm nào, ngón tay tôi biết đẩy cần đàn ra bao xa. Câu thứ bảy. Câu thứ tám. Tới câu thứ chín thì tay tôi chậm lại, như người đi trong bóng tối tới chỗ hết đường, rồi dừng.

Tôi ngồi yên, que gảy trên tay.

Chị Liên đưa cho tôi một cái máy tính bảng. Trên đó là hồ sơ y tế của ông Thái, mục "nhân sự chăm sóc", thứ được giữ lại qua mọi chu kỳ. Hộ lý phụ trách phòng mười bốn: C-31. Từ tháng Ba. Tám tháng. Hôm nay là ngày hai mươi hai của chu kỳ thứ chín.

– Mỗi chu kỳ ông đều gọi em là Sáo. – Chị Liên nói, giọng run. – Mỗi chu kỳ em đều xin ông dạy đàn. Chị không biết vì sao. Chắc tại em là em. Em quên, ông quên, mà tay em không quên. Kỹ năng vận động thì luật cho giữ.

Tôi nhìn xuống hai bàn tay mình. Hai bàn tay kim loại, phủ lớp da tổng hợp màu xám bạc.

Tám tháng. Chín lần ông dạy tôi từ đầu. Chín lần tôi tưởng mình mới học.

— Hết chương 2 —