Cháu dâu

Chương 2: Cháu dâu

Chị Hạnh lấy anh Đắc Tùng, con trai ông Thiềng, được chín năm. Chị là người giữ chiếc chìa khoá thứ hai của nhà thờ họ, cái chìa mà ông Thiềng không nhớ là mình đã đánh thêm.

Chị không nói ra. Chị không cần nói ra. Chiếc chìa đó vẫn nằm trong ngăn kéo bàn thờ nhà chị, đúng chỗ, phủ một lớp bụi mỏng. Không ai lấy nó.

Việc của chị trong nhà thờ họ là việc của mọi nàng dâu trưởng: quét dọn, lau bàn thờ, thay nước, sắp đồ cúng mỗi rằm mùng một, nấu cỗ ngày giỗ. Chị biết từng cái chén, từng cái đĩa trong đó, cái nào mẻ chỗ nào, cái nào để bên trái bên phải. Nên khi cả họ xôn xao chuyện cụ tổ hiển linh, chị chỉ im lặng, và để ý.

Chị để ý mấy điều.

Đĩa xôi bị véo đúng một góc, góc gần mép đĩa, chỗ không có lát gấc. Ai đó ăn xôi nhưng không động vào phần đỏ, phần đẹp nhất, phần để cúng. Như người biết giữ ý.

Chén rượu cạn. Nhưng chai rượu nếp chị để dưới gầm ban thờ thì chưa ai mở.

Cái chén úp ngược trên sập, đáy còn đọng nước chè. Chị cầm lên ngửi. Ngoài mùi chè, còn một mùi khác, the the, hăng hăng. Mùi dầu gió. Cái thứ dầu gió xanh trong lọ thuỷ tinh bé tí mà các cụ già hay bôi.

Còn một điều nữa. Sáng thứ năm, trên tấm chiếu cói trải ở gian bên, chỗ người ta ngồi uống nước ngày giỗ, chị nhặt được một sợi tóc bạc trắng, dài chừng một gang tay. Ông Thiềng tóc ngắn. Cả hội đồng gia tộc không ai để tóc dài như thế.

Chị nghĩ đi nghĩ lại cả buổi chiều. Chị nhớ tới một người. Nhưng người đó đang ở Hà Nội.

Đêm thứ sáu, chị Hạnh mang chìa khoá thứ hai sang nhà thờ họ lúc mười giờ đêm. Chị không bảo chồng, không bảo bố chồng. Chị mang theo một cái phích nước nóng, một bát cháo gà còn ấm đậy bằng đĩa, và một lọ dầu gió.

Chị mở khoá rất nhẹ. Cửa gỗ kẹt một tiếng dài trong đêm. Gian giữa tối om, chỉ có ánh đèn dầu thờ le lói đỏ trên ban. Mùi trầm, mùi gỗ, mùi bụi. Và một mùi nữa, rất mờ, the the.

Chị đặt bát cháo, phích nước, lọ dầu gió lên sập gụ. Rồi chị đứng ở chân cái thang tre dẫn lên gác xép, ngước lên. Phía trên là bóng tối đặc quánh, lờ mờ bóng mấy cái kiệu sơn son, mấy cây cờ cuộn tròn.

– Ông ơi. – Chị gọi khẽ. – Cháu là Hạnh, dâu nhà ông Thiềng đây ạ. Cháu để cháo trên sập, ông xuống ăn kẻo nguội.

Không có tiếng trả lời. Chỉ có tiếng gió lùa qua ngói, và tiếng một con thạch sùng tặc lưỡi đâu đó trên xà nhà.

Chị đứng đợi rất lâu. Rồi chị đi ra, khép cửa lại, nhưng không khoá.

Lúc quay lưng đi qua sân gạch, chị nghe sau lưng mình tiếng thang tre kẽo kẹt. Từng nấc một. Chậm, rất chậm, như một người già đi xuống dốc trơn.

Chị không quay lại. Chị đi một mạch về nhà, chui vào màn, nằm cạnh chồng mà người run lẩy bẩy, không hiểu sao lại run như thế khi chị gần như đã biết đó là ai.

Gần như.

Bởi vì có một điều chị không giải thích được, và cũng không dám kể với ai. Lúc đứng dưới chân thang gọi, chị đã nhìn lên gác xép. Trong bóng tối ở đó, chị thấy hai người. Một người ngồi co ro trên mấy tấm chiếu cuộn. Và một người đứng, cao hơn, đầu chít khăn xếp, mặc áo the đen, đứng sát mép gác, nhìn xuống chị.

Chị đã tự nhủ rằng người đứng đó là cái giá treo áo tế, cái mà ngày giỗ người ta khoác áo the lên. Chị tự nhủ như thế suốt đêm.

— Hết chương 2 —