Bay cao thì nắng, bay thấp thì mưa

Chương 2: Bay cao thì nắng, bay thấp thì mưa

Đầu giờ chiều, cánh Lam khô hẳn.

Lam thử rung cánh. Phừ phừ. Lam thử nhấc mình lên. Lam bay được! Lam bay một vòng quanh cọng lúa, rồi một vòng quanh Gấc, cười khanh khách.

– Bay được rồi! Bay được rồi!

– Thế thì ta bay! – Gấc nói.

Hai đứa cùng bay. Lam là chuồn chuồn kim, không bay cao được như chuồn chuồn ngô. Nên Gấc cũng bay thấp, bay ngay trên ngọn lúa, cho vừa với Lam. Hai đứa bay dọc bờ ruộng, qua ao sen, qua cái giếng làng.

Bay thấp thì nhìn thấy nhiều thứ mà bay cao không thấy.

Gấc nhìn thấy một hàng kiến đen dài dằng dặc, đang tha trứng chạy lên chỗ đất cao, vội vội vàng vàng.

Lam nhìn thấy mấy con chim én chao liệng sát mặt ruộng, lượn đi lượn lại.

Gấc ngửi thấy trong gió có mùi gì ngai ngái, mùi đất, mùi hơi nước.

– Lam ơi, – Gấc nói, – hình như sắp mưa đấy.

Lam ngước lên nhìn trời. Trời vẫn xanh, chỉ có một dải mây xám mỏng đang bò lên từ phía sông.

– Đâu có. Trời còn nắng mà.

– Nhưng kiến đang chạy. Én đang bay thấp. Gió có mùi mưa.

Hai đứa bay về phía xóm. Đi ngang qua một cái sân gạch trước nhà, Gấc thấy trên sân có mấy tấm bạt trải thóc vàng ươm, phơi kín cả sân. Bên hiên nhà, một bà cụ đang ngồi bóc lạc, cạnh bà là đứa cháu gái nhỏ tên là Na.

Bà cụ ngồi quay lưng ra sân. Bà không thấy dải mây xám đang bò lên.

– Lam ơi, làm sao bây giờ? – Gấc hỏi. – Mưa xuống thì ướt hết thóc của bà.

Lam nghĩ một chút. Lam nhớ ra một câu mà ngày bé, lúc mới nở dưới ao, Lam hay nghe các bà các mẹ trong làng đọc cho trẻ con nghe:

Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.

– Gấc ơi! Người trong làng ai cũng biết câu ấy. Mình bay thấp ngay trước mặt bà đi!

Thế là hai đứa bay xuống. Bay qua bay lại ngay trước hiên nhà, sát đất, sát ngay mặt sân, lượn vòng quanh cái rổ lạc của bà. Một chuồn chuồn đỏ, một chuồn chuồn xanh, bay thấp tới mức cánh suýt chạm vào mấy hạt thóc.

Bé Na nhìn thấy trước tiên. Bé Na chỉ tay.

– Bà ơi, chuồn chuồn kìa! Bay thấp tịt!

Bà cụ ngẩng lên. Bà nhìn hai con chuồn chuồn. Rồi bà quay lại, nhìn lên trời. Dải mây xám đã to ra, đen sầm, kéo tới gần luỹ tre.

– Ối giời! Chuồn chuồn bay thấp thì mưa! Na ơi, ra cào thóc với bà, nhanh lên con!

Bà cụ đứng phắt dậy, vớ cái cào gỗ. Bé Na chạy theo, cầm cái chổi rơm. Hai bà cháu cào thóc dồn lại một đống, rồi kéo bạt trùm kín lên.

Vừa kéo xong tấm bạt cuối cùng thì lộp độp, lộp độp, mưa rơi xuống. Rồi mưa ào ào, trắng xoá cả sân.

Gấc và Lam bay tót vào trú dưới mái hiên, đậu lên cái then cửa. Hai đứa nhìn mưa, rồi nhìn đống thóc nằm khô ráo dưới tấm bạt.

Bà cụ ngồi xuống bậc thềm, thở phù phù. Bà nhìn lên cái then cửa, thấy hai con chuồn chuồn, một đỏ một xanh, đậu sát cạnh nhau.

– Cảm ơn hai đứa nhé. – Bà cụ cười. – Không có hai đứa thì cả mẻ thóc của bà ướt hết.

Chiều tối, mưa tạnh. Cả đàn chuồn chuồn ngô từ cây gạo bay về, ướt lướt thướt, đứa nào cũng phải đậu lên ngọn tre rũ cánh. Anh Chuồn Chuồn Ngô Vàng bay tới chỗ Gấc.

– Gấc ơi, tiếc ghê, trưa nay em không lên ngọn gạo. Nhìn xuống cả cánh đồng đẹp như tấm chiếu.

Gấc gật đầu. Gấc nghĩ một chút về tấm chiếu xanh, nghĩ thật.

– Còn em ở dưới thấp, – Gấc nói, – em thấy kiến chạy, thấy én bay, thấy bà cụ với bé Na cào thóc kịp trước mưa.

Lam đậu bên cạnh, nói thêm:

– Mai trời nắng, tớ sẽ bay thật cao, cao nhất mà tớ bay được, đưa cậu ra cây gạo. Cậu chờ tớ nhé.

– Ừ. – Gấc cười. – Cánh cậu khô, ta bay.

Sáng hôm sau, trời trong vắt. Ở đầu làng, dưới gốc cây gạo, có một bé gái tên Na ngồi ngẩng mặt lên nhìn. Bé Na thấy một chấm đỏ bay cao, và một chấm xanh nhỏ xíu bay ngay bên cạnh, cố mãi, cố mãi, cho tới khi lên được chạc gạo thấp nhất.

Chấm xanh đậu lại ở đó, thở hổn hển. Còn chấm đỏ bay tiếp, bay vút lên, lên mãi, tới tận ngọn cây gạo.

Từ ngọn cây, Gấc nhìn xuống. Cánh đồng làng Phù Lưu trải ra xanh mướt như một tấm chiếu, thẳng tới chân trời, đúng như lời ông Chuồn Chuồn Chúa. Có cả cái ao sen, cái giếng làng, cái sân gạch nhà bà cụ, bé tí như hạt đậu.

Và ở chạc gạo thấp nhất, có một chấm xanh nhỏ xíu đang ngửa đầu nhìn lên.

Gấc ngắm cánh đồng thêm một lúc. Rồi Gấc lao xuống, nhanh như một tia lửa đỏ, đậu ngay cạnh Lam.

– Lam ơi, tớ thấy rồi! Tớ kể cậu nghe nhé. Kể từng thửa ruộng một.

Bé Na ngồi dưới gốc gạo, không nghe được chuồn chuồn nói gì. Bé chỉ thấy một chấm đỏ với một chấm xanh đậu sát bên nhau trên chạc cây, cánh rung rung, như đang kể cho nhau nghe một chuyện dài ơi là dài.

— Hết —